Vatandaşlık Sözlüğü
Temel hukuk kuralları, Anayasa maddeleri, devlet yönetimi, idare hukuku ve temel insan hakları.
Anayasa'dan kanuna, kanun hükmünde kararname/Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden yönetmeliğe doğru normların alt alta sıralanma ve alt normun üst norma aykırı olamaması kuralı.
Kanunların Anayasa'ya aykırı olamayacağını ve Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme, yargı organlarını, idareyi ve kişileri bağlayan temel ilke olması.
Değiştirilmesi normal kanunların yapılış usulüne tabi olan, özel bir çoğunluk veya prosedür gerektirmeyen anayasa türü.
Değiştirilmesi normal kanunlardan daha ağırlaştırılmış usullere, özel çoğunluklara veya süre şartlarına bağlı olan anayasa türü.
Maddeleri kısa, öz ve genel nitelikte olup ayrıntıları kanunlara bırakan anayasa biçimi.
Ayrıntılı, uzun ve olabilecek her durumu tek tek maddeler halinde düzenleyen anayasa biçimi (örn. 1982 Anayasası).
Devletin temel organlarının kuruluşunu ve işleyişini düzenleyen kuralların bütünü (şekline bakılmaksızın içeriğine göre).
Normal kanunlardan farklı ve daha ağır usullerle (özel çoğunlukla) yapılmış olan metinlerin hepsi.
Yeni bir devlet kuran veya mevcut anayasayı tamamen ortadan kaldırarak sıfırdan yeni bir anayasa yapan ilk/asal güç.
Mevcut anayasanın yine o anayasada öngörülen usul, kural ve yetkilere dayanarak değiştirilmesi yetkisi (türetilmiş iktidar).
1982 Anayasası'na göre sadece milletvekillerine (vekil başına) tanınan, kanun tasarısı hazırlama yetkisinin kaldırılmasıyla tek kaynak haline gelen yetki.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin toplam sandalye sayısı olan 600 rakamı.
Üye tam sayısının (600) salt çoğunluğu olan en az 301 milletvekili onayı (karar yeter sayısı kural olarak bundan az olamaz).
TBMM'nin çalışmalarına başlayabilmesi ve kanun tasarılarını görüşebilmesi için mecliste bulunması gereken en az üye sayısı (ÜTS'nin 1/3'ü olan 200).
Toplantıya katılanların salt çoğunluğu olmakla birlikte, hiçbir şartta üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151) az olamayacağı kuralı.
Milletvekillerinin meclis çalışmalarındaki söz ve oy haklarını korumak, keyfi soruşturmaların önüne geçmek için görev süresince sahip oldukları geçici yargılanmama güvencesi.
Milletvekillerinin meclisteki oy, düşünce ve açıklamalarından ötürü hiçbir zaman sorumlu tutulamayacağı, meclis kararıyla bile kaldırılamayan mutlak güvence (Mutlak bağışıklık).
Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla ÜTS'nin salt çoğunluğunun (301) teklifiyle açılabilen soruşturma yolu.
TBMM üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla (360) ilan edilebilen, suçun hukuki sonuçlarını kaldıran veya hafifleten yetki.
Cumhurbaşkanının yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkardığı, kanunlara aykırı olamayan ve temel hakları düzenleyemeyen düzenleyici işlem.
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kanunların ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak üzere çıkardığı alt düzey düzenleyici işlem.
Savaş, ağır ekonomik bunalım, ayaklanma veya şiddet olayları gibi durumlarda Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen ve CBK çıkarma yetkisi veren rejim.
Cumhurbaşkanının başkanlığında; Cumhurbaşkanı yardımcısı, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma bakanları ve Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanlarından oluşan danışma kurulu.