Tarih Sözlüğü

İslam devletlerinde ve Selçuklularda, devlet mülkiyetindeki toprakların gelirlerinin asker veya memurlara maaş karşılığı verilmesi sistemi.

Osmanlı Devletinde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı yüksek meclis.

Osmanlı'da dirlik topraklarının gelirine göre sipahinin asker yetiştirdiği ve taşrada güvenliği sağladığı sistem.

Osmanlı'da Hristiyan ailelerin çocuklarının toplanarak Türk-İslam kültürüyle yetiştirilip asker veya bürokrat yapılması.

Osmanlı'da yıllık vergi geliri doğrudan hazineye aktarılan uzak eyaletler (Yıllıklı eyaletler).

Anadolu'da Türklerin yerleşmesini, esnaf teşkilatlanmasını ve sosyal birliği sağlayan ahiler teşkilatı.

Milli Mücadele'nin temel esaslarını ve son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin kabul ettiği bağımsızlık antını içeren belge.

I. Dünya Savaşı sonrasında işgallere karşı Anadolu'da kurulan bölgesel direniş silahlı halk güçleri.

Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti adına Salih Paşa arasında yapılan, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin hukuken tanındığı görüşme.

TBMM'ye karşı çıkarılan ayaklanmaları bastırmak ve otoriteyi sağlamak amacıyla çıkarılan kanun.

TBMM'ye karşı ayaklananları ve vatan hainlerini yargılamak üzere kurulan olağanüstü mahkemeler.

1921 yılında kabul edilen, güçler birliği ilkesini benimseyen ilk Türk esası teşkilat (anayasa) kanunu.

Kurtuluş Savaşı'nın askerî zaferini siyasi alanda tescilleyen, yeni Türk devletinin bağımsızlığını dünyaya duyuran antlaşma.

Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere ekonomik, hukuki ve siyasi alanda tanıdığı ayrıcalıklar.

Medreselerde ders veren, öğretmen ve profesör konumundaki ilmiye sınıfı mensubu.

Divan-ı Hümayun'da adalet, eğitim ve kadı/müderris atamalarından sorumlu yüksek devlet görevlisi.

Divan'da padişahın ferman ve beratlarına tuğra çeken, arazi defterlerini tutan kalemiyye sınıfı üyesi.

Osmanlı'nın son dönemlerinde taşrada söz sahibi olan, vergi toplama ve güvenlik işlerine karışan yerel güç odakları.

Mukataa topraklarının ömür boyuluk olarak kişilere ihale edilmesi ve vergi toplama hakkının devredilmesi sistemi.

Devlet vergi gelirlerinin belli bir bedel karşılığında mültezimler aracılığıyla peşin olarak toplanması yöntemi.

Anadolu'da esnaf ve sanatkârların birliğini, ahlaki ve mesleki eğitimini sağlayan Ahilik teşkilatının kurucusu.

Kutadgu Bilig adlı eseri yazarak Karahanlılar döneminde ilk Türk-İslam siyasetnamesini ortaya koyan yazar.

Divanü Lügati't-Türk'ü kaleme alarak Türk dillerinin zenginliğini ve haritasını çizen İslam öncesi ve dönemi bilginimiz.

Türkçenin Arapçadan inferior olmadığını kanıtlamak ve Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazılmış ilk ansiklopedik sözlük.